هفته پارالمپیک بهانه اى براى خروج معلولین از کنج خانه ها


نگاهى آمارى به جوامع معلولین

معلولین سازنده بخشى ازجامعه بشرى هستند، هر شخصى در زندگى ممکن است به نوعى معلولیت دچار شود. با تخمین سازمان بهداشت جهانى در جهان حدود ششصد و پنجاه میلیون نفر با معلولیت هاى گوناگون زندگى مى کنند؛ این معلولیت هابه دلائل مختلفى ازجمله تصادفات، سقوط از ارتفاع، آسیب دیدگى ها، خشونت، بیمارى هاى مزمن و عوامل دیگرى مانند سالمندى پدید آمده اند.

80 درصد این معلولین در کشورهاى در حال توسعه زندگى مى کنند، بیشتر آنها فقیرند و محدودیت دارند و براى دستیابى به خدمات اولیه مانند تسهیلات توانبخشى با مشکلاتى روبرو هستند. رشد شیوع بیمارى نسبت به جاهاى دیگر به خصوص در کشورهاى در حال توسعه هزینه عمومى بالایى را بر دوش دولت و دستگاه هاى مراقبت بهداشتى، تحمیل کرده است، ورزش مى تواند هزینه ها را پایین آورد و براى بهبودى و آرامش روانى معلولین موثر باشد.

بر اساس آمار سازمان بهداشت جهانى (WHO) حدود 10 درصد افراد جامعه به انواع گوناگون معلولیت دچارند. اما این آمار در کشور ایران به مراتب بیشتر است که یکى از دلایل این تفاوت آمارى جنگ تحمیلى هشت ساله ایران و عراق است.

نیاز به ورزش و استمرار آن در معلولین بسیار بیشتر از غیر معلولین احساس مى شود. بى تردید ورزش عاملى است که معلولان را به سطح جامعه مى کشاند و آنان را در انجام فعالیت ها مستقل مى سازد. امروزه معلولین در فعالیت هاى اجتماعى و مسابقات زیادى شرکت مى کنند و توانمندى هاى خود را به جامعه ثابت کرده اند.

رابطه انکار ناپذیر ورزش در کاهش عوارض معلولیت

معلولان جسمى به عنوان بخشى از جامعه نیازمند برنامه هاى ورزشى و حرکتى هستند. در حال حاضر با توجه به اهمیت روز افزون فعالیت هاى حرکتى و ورزشى براى معلولان، کوشش هاى وسیعى براى شناسایى و کاهش آسیب هاى ناشى از فعالیت هاى ورزشى آنان صورت گرفته و مى گیرد.

هدف اصلى برنامه هاى حرکتى براى معلولان این است که سلامتى آنها تا حد امکان بازگردانده یا حفظ شود و با استمرار حرکات خاص توانمندى آنان بمرور افزایش و عوارض ناشى از معلولیت شدید هم در آنها کاهش یابد. حضور در اجتماعات ورزشى و منزوى نشدن معلولین هم یکى دیگر از اهداف ورزش است.

ورزش چون فعالیت درمانى- تفریحى هم پر کننده اوقات فراغت معلولین است و هم در بهبود کلى شرایط جسمانى، روانى و اجتماعى آنها موثر است و در دراز مدت آثار و عوارض ثانویه حاصل از معلولیت را کاهش مى دهد.

در سه دهه گذشته، تلاش ها در عرصه ورزش معلولین و فعالیت مناسب فیزیکى به طور قابل ملاحظه اى رشد داشته، بررسى هاى پژوهشى حاکى از آنست که ورزش و فعالیت فیزیکى سبب افزایش سلامتى جسمانى و روانى مى شود. ورزش و فعالیت فیزیکى موجب بهبودى و شادابى روحیه در بیماران روحی– روانى که دچار افسردگى و اضطراب هستند، مى شود بعلاوه، اعتماد به نفس بالا و شعور و آگاهى اجتماعى و خود باورى را به همراه دارد و مى تواند به توانمند شدن افراد معلول بیانجامد.

به معلولین توصیه اکید شده به هر شکل ممکن به فعالیت بدنى بپردازند، حتى اگر لازم باشد در منزل و بستر حرکات نرمشى را انجام دهند؛ تلاش آنها باید این باشد که به محیط هاى ورزشى روى بیاورند تا ضمن بهره مندى از فواید جسمانى ورزشى، از فواید روانى و اجتماعى آن نیز سود برده و تا حد امکان مشکلات مربوط به معلولیت را کاهش دهند.

امروزه ورزش بعنوان تاثیرگذارترین عامل اجتماعى جهت ایجاد غرور ملى و افزایش سلامت و شادابى جامعه از سوى تمامى کشورها پذیرفته شده و دولتمردان دنیا سعى دارند جداى از توجه به ابعاد شادى بخش، اقتصادى، فرهنگى و سیاسى آن از حضور مردم على الخصوص معلولین در ورزش براى افزایش سلامت روحى روانى جامعه بهره ببرند.

این روند در برخى جوامع از جمله کشورهاى در حال توسعه با مشکلاتى روبروست که ناشى از نبود فرهنگ لازم و اطلاع رسانى مهم، احساس خجالت و بیهودگى، کمبود فضاى لازم براى بانوان به خصوص بانوان معلول، نبود حمایت و راهنمایى بزرگتر ها براى کودکان، بى اطلاعى از اهمیت ورزش روزانه در کنار ده ها مورد دیگر مى تواند از عوامل مهم عدم توجه کافى مردم و از آن جمله معلولین کشورمان به ورزش باشد، که بى هیچ تردید در صورت ادامه این روند و بى تفاوتى مسوولان نسبت به اهمیت نقش ورزش در بین مردم و بویژه معلولین، در آینده اى نزدیک شاهد مشکلات بسیارى در جامعه خواهیم بود که درمان آن امکان پذیر نخواهد بود مگر آنکه از هم اکنون پیشگیرى و راهکار سازنده اندیشیده شود.

سازمان ملل متحد حقوق معلولان را ماه اوت سال 2006 مورد تایید قرار داد و براى نخستین بار به طور رسمى اعلام کرد که افراد داراى معلولیت باید بتوانند از امکانات ورزشى و تفریحى افراد سالم بهره مند شوند. 192 کشور عضو سازمان ملل هم دفاع از حقوق معلولان را مورد تایید قرار دادند.

از آن زمان تا به حال 153 کشور این معاهده را امضا کرده اند و 109 کشور هم آن را تصویب کرده اند. البته ورزش همگانى هنوز به طور کامل تحقق نیافته و در صورتى که چنین خواسته اى محقق شود، احترام به حریف، تعهد به قوانین، کار تیمى و بازى منصفانه، همه بخش هاى مردم را دربرمى گیرد و با ورزش، سلامت جامعه تامین مى شود.

ارتقاى ورزش معلولان یکى از اهداف اصلى کمیته بین المللى پارالمپیک است اما دستیابى به این هدف با موانعى روبروست که باید از پیش رو برداشته شود. یکى از راه هاى گذر از این موانع برگزارى هفته پارالمپیک در کشورها است که جمهورى اسلامى ایران کشور پیشنهاد دهنده این موضوع به کمیته ملى پارالمپیک است.

تغییر در فرهنگ خانواده مهمترین نیاز ورزش

معاون فنى کمیته ملى پارالمپیک با بیان اینکه رشد و توسعه ورزش همگانى به ویژه در بین معلولین، نیازمند ایجاد فرهنگ آن در خانواده ها است، گفت: خانواده کوچکترین واحد یک جامعه است و هر گونه تغییر در جوامع باید ابتدا در خانواده ها نهادینه شود.

«بهروز برجسته» در گفت وگو با ایرنا در تشریح موانع موجود بر سر راه رشد و توسعه ورزش همگانى به ویژه براى معلولین در جهان و ایران تاکید کرد: معلولین عضوى از این خانواده ها هستند که حتى اگر نیاز به ورزش را احساس کنند، اما خانواده آنان فرهنگ مورد نیاز را نداشته باشد، باز هم مشکل بر طرف نمى شود.
وى افزود: خانواده اگر ضرورت ورزش و تاثیر آن در سلامتى را قبول داشته باشد، راه هاى رسیدن به این هدف (سلامتی) را حتما جستجو خواهد کرد و حتى اگر امکانات وجود نداشته باشد، با ابداع بازى و تفریحات خانوادگى این مشکل را بر طرف خواهد کرد.

معاون فنى کمیته ملى پارالمپیک با اشاره به تعریف کارشناسان از ورزش گفت: تمامى کارشناسان علوم ورزشى و پزشکى تاکید دارند که ورزش انجام تفریحاتى است که همراه با فعالیت بدنى باشد. بنابر این هر تفریحى ورزش محسوب نمى شود و باید فعالیت بدن از شرایط معمول بیشتر باشد.
وى تاکید کرد: خانواده ها در این مورد نیز تاثیر گذار در ورزش معلولین هستند، آنان باید به نوعى معلولین را در تفریحات خود دخیل کنند و در برنامه ریزى هاى اوقات فراعت خود معلولین را نیز مد نظر داشته باشند.

برجسته با بیان اینکه هر نوع فعالیتى نیاز به امکانات و ابزارى دارد، گفت: نبود امکانات مورد نیاز ورزش معلولین از دیگر موانع مهم رشد و توسعه ورزش آنان است که در خیلى از کشورهاى جهان وجود دارد. در ایران نیز این مشکل وجود دارد. شاید در چند سال گذشته در شهرهاى بزرگ امکاناتى براى ورزش افراد عادى در مکان هاى عمومى مثل پارک ها مهیا شده باشد، اما براى معلولین این گونه امکانات به اندازه کافى در دسترس نیست. حتى براى افراد عادى در شهرهاى کوچک و روستاها نیز امکانات و ابراز مورد نیاز ورزش وجود ندارد چه برسد به معلولین.

وى امکانات ترددى را نیز مهمترین نیاز معلولین در جوامع دانست و گفت: بر فرض که فرهنگ ورزش در خانواده ایجاد شود، امکانات و ابزارهاى ورزش در فضاهاى عمومى براى معلولین مهیا شود، اما وقتى آنان امکان تردد آسان و راحت را در جامعه نداشته باشند، باز هم روند رشد و توسعه ورزش همگانى معلولین با کندى روبرو خواهد شد.

برجسته تصریح کرد: این مقوله شامل ایجاد مسیرهاى مناسب براى تردد معلولین و وجود وسایل حمل و نقل عمومى مناسب براى آنان است. در حال حاضر حتى در تهران تمامى اتوبوس ها نیم متر از سطح زمین فاصله دارند، افراد ویلچرى امکان استفاده از وسایل حمل و نقل عمومى را ندارند. حتى در مواقعى آنان براى تردد در پیاده روها نیز با مشکل روبرو مى شوند.

وى تاکید کرد: این مشکلات (خانواده، امکانات و ابزار و تردد در جامعه) تنها براى ایران نیست، در بسیارى از کشورها معلولین با این موانع براى ورزش کردن روبرو هستند. شاید برخى کشورهاى اروپایى و ژاپن در این زمینه فعالیت هاى خوبى انجام داده باشند، اما در دیگر کشورها هنوز معلولین با مشکلات دست و پنجه نرم مى کنند.

/ 0 نظر / 31 بازدید